Xəbər Lenti

______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
10:59 17/12/2018
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
______________________________
Sənədsiz evlər konsepsiyası Prezident Adminstrasiyasına təqdim olunacaq - Konsepsiya hazırlanır
İlham Əliyev:
Saxta əlilliyə görə ödənilmiş vəsaiti kim qaytarmalıdır? - Sahil Babayev prokurorluğa müraciət etdi / ARAŞDIRMA
Azərbaycanda ən çox hansı icra başçısından şikayət var? - PA rəsmisi adları açıladı
Yazı ölçüsü :13 Punto15 Punto17 Punto19 Punto

Dollar düşdü, bəs qiymətlər niyə ucuzlaşmır? –Qubad İbadoğlu səbəbləri açıqlayır

Dollar düşdü, bəs qiymətlər niyə ucuzlaşmır? –Qubad İbadoğlu səbəbləri açıqlayır


Son 2 ildə qiymət artımının əsas səbəbi manatın devalvasiyası ilə izah edilirdisə, hazırda onun əksinin müşahidə olunmasına baxmayaraq, qiymətlər yenə də bahalaşmaqda davam edir. Deməli, qiymət artımı ilə manatın devalvasiya arasında birbaşa əlaqə olduğundan, əslində manatın möhkəmlənməsi qiymətlərin ucuzlaşmasına gətirib çıxarmalı idi. Amma bu, baş vermədi. Gəlin, araşdıraq görək, hansı səbəbdən qiymətlər ucuzlaşmır?



Bunun üçün də ilk növbədə müəyyənləşdirməliyik ki, manatın məzənnəsində dəyişikliklər hansı məhsulların qiymətinə birbaşa və ya dolayı yolla təsir edir.Bu məsələyə hökümətin təbirincə yanaşsaq, bəlli olacaq ki, məhz manatın devalvasiyasına görə Azərbaycana idxal olunan Aİ-95 Premium və Aİ 98 Super markalı benzinin qiyməti fevralın 1-dən, ölkəmizdə satılan təbii qazın müəyyən hissəsinin hasilatın pay bölgüsü sazişlərinə uyğun olaraq əməliyyat şirkətlərindən ABŞ dolları ilə alınması və digər səbəblərə görə təbii qazın əhali istehlakçı qrupu üzrə tarifləri yanvarın 1-dən bahalaşdırılıb.



Göründüyü kimi, hər iki qiymət artımına dair qərarlar manatın devalvasiya ilə əlaqələndiribdir. Bu məntiqlə də hazırda manatın dollara nəzərən möhkəmlənməsi həm ixdal benzinin və həm də təbii qazın qiymətini ucuzlaşması üçün əsaslar yaradır.



Bəs onda bu, niyə baş vermir?



Ona görə ki, hər iki qiymətin bahalaşması bu fəaliyyətlə məşğul olan şirkətlərin bazarda hökmran mövqeyi və inhisarçılıq fəaliyyəti ilə əlaqədardır.



Onda sual olunur: əgər dövlət şirkətləri iqtisadiyyatın bu sadə qanunauyğunluğuna əməl edib, benzinin və qazın qiymətlərini ucuzlaşdırmırsa, onda özəl bölmə nəyə görə bu qanunlara tabe olmalıdır?! Baxmayaraq ki, son günlərdə manatın məzənnəsi möhkəmlənəndən sonra əhalinin özəl bölmədən gözləntiləri artıb. Hamı gözləyirdi ki, tezliklə ticarət şəbəkələrində, xüsusilə də iri supermarketlərdə istehlakçılara təklif olunan idxal mallarının qiymətləri ucuzlaşacaq. Çünki satışa çıxarılan bəzi ərzaq məhsullarından tutmuş məişətdə istifadə olunan müxtəlif yuyucu vasitələrə qədər çoxçeşidli mallar ölkəyə idxal olunur.



Fikrimizcə, qiymətlərin ucuzlaşdırılmaması aşağıdakı səbəblərlə izah oluan bilər:



Birincisi, manatın məzənnəsinin uzunmüddətli dövrdə bahalaşacağına, onun bu və ya ondan aşağı səviyyədə qərarlaşacağına nəinki özəl sahibkarlar, hətta dövlətin biznes fəaliyyətini həyata keçirənlər belə inanmırlar.Onların gözləntisi odur ki, tezliklə manat yenidən dollara nisbətdə ucuzlaşmaya başlayacaq.



İkincisi, idxal olunan ərzaq məhsulları və məişətdə istifadə olunan malları Azərbaycana gətirən və onun topdansatışı ilə məşğul olan şirkətlərin həmin məhsullar üzərində monopoliyası və ya oliqopoliyası mövcud olduğundan, onların qiymətlərə nəzarəti və təsirləri saxlanılmaqdadır. Əsasən oliqarx-məmurlara məxus olan bu şirkətlər hazırkı şəraitdə məzənnə fərqindən də qazanmaqla daha çox gəlir əldə edirlər.



Üçüncüsü, ötən ilin dekabrın 1-dən elektrik enerjisinin, bu ilin yanvar ayının 1-dən isə qazın qiymətlərinin kəskin bahalaşması ticarət şəbəkələrinin xərclərini artırdığından onlar da artan xərclərini məzənnə fərqindən yaranan gəlirlərlə kompensasiya etməyə üstünlük verirlər.



Bütün bunlar onu göstərir ki, ölkədə rəqabətli bazarlar formalaşmayınca, istehlak qiymətləri ucuzlaşmayacaq, əksinə, bir az da bahalaşacaq. Odur ki, çıxış yolu yetkin və sərbəst bazar iqtisadi modelinə keçidi təmin edən liberallaşdırma islahatlarındadır.


Teqlər:
Bu xəbər cəmi 3250 dəfə oxunuldu
BAKIDA DAHA HANSI KÜÇƏLƏR PLANA DÜŞÜB?
Hüseyn Cavid prospektinin Mirzağa Əliyev küçəsində yerləşən bir, iki və üçmərtəbəli binalar söküləcək. Bu barədə SalamNews-a Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin rəhbəri Hacıbala Abutalıbov bildirib. Onun sözlərinə görə, birinci və ikinci mərhələlərdə kommunal rahatlığa malik olmayan bütün binalar söküləcək, sakinlərə kompensasiya ödəniləcək. Bu ərazidə istirahət yerləri, idman meydançaları, parklar tikiləcək. O deyib: “Biz şəhərin mərkəzini bir az boşaltmağa çalışacağıq. Üçüncü mərhələ çərçivəsində Füzuli küçəsindən “Nizami” metro stansiyası yaxnlığındakı əraziyə qədər olan binalar söküləcək. Həmçinin “Kubinka” adlanan ərazidəki binalar da söküləcək. Biz bu işləri qısa müddət ərzində başa çatdırmağa çalışacağıq. Bundan sonra Bakı dünyanın ən yaşıl şəhərinə çevriləcək.”
YAZARLAR